Matthäus Passion

Obrechtkerk

23 maart 2016

Matthäus Passion

Obrechtkerk - 23 maart 2016

Bachs’ Matthäus

  • Bachs’ Matthäus

De Matthäus Passion (BWV 244) is een oratorium gecomponeerd door Johann Sebastian Bach in 1729. Het is één van zijn bekendste composities en één van zijn langste. De Matthäus Passion vertelt het lijdens- en sterfverhaal van Jezus volgens het Evangelie van Mattheus. De opdrachtgever van Bach was de kerk en de eerste opvoering vond plaats in de Thomaskirche in Leipzig op Goede Vrijdag in 1729. In de loop van de jaren bracht Bach diverse wijzigingen aan in de compositie. De versie van 1736 wordt als de finale versie beschouwd.

Nadat Bach in 1750 overleden was, raakte deze passiemuziek evenals zijn andere muziek in vergetelheid. Pas in 1829 vond voor het eerst sinds het overlijden van Bach een uitvoering plaats van zijn Matthäus Passion, in Berlijn.

In 1870 werd de Matthäus Passion voor het eerst in Nederland uitgevoerd, in Rotterdam. Vier jaar daarna (1874) was de Amsterdamse première door Toonkunstkoor Amsterdam onder leiding van Johannes Verhulst. Willem Mengelberg heeft echter de basis gelegd voor de grote Matthäus traditie in Nederland. Op 8 april 1899 voerde hij voor het eerst met het Concertgebouworkest de Matthäus Passion uit. Mengelberg pakte het grootschalig aan, met een groot orkest en koor (450 mensen). Hij kortte het stuk sterk in.

In de jaren ’60 en ’70 werd onder aanvoering van de Bachvereniging de Matthäus Passion weer vaak volledig uitgevoerd. De maat werd traag ‘geslagen’ en uitvoeringen van meer dan vier uur waren geen uitzondering. Ton Koopman is op zoek gegaan naar de oorspronkelijke uitvoering van Bach en heeft aangetoond dat Bach meer tempo voor ogen had. Hij speelt de Matthäus Passion sneller en met een kleinere bezetting.

Het Toonkunstkoor Amsterdam voert sinds de jaren 70 van de vorige eeuw (bijna) jaarlijks de Matthäus Passion in het Concertgebouw uit.

Overigens is de Matthäus Passion van Bach niet de enige passie, maar wel de bekendste. Ook andere componisten al voor de tijd van Bach waagden zich aan passiemuziek; Jacob Obrecht componeerde zijn Matthäus Passion in 1471.